Amazon vừa mua lại một nhà máy điện khí tại Texas được cấp phép thải tới 33 triệu tấn CO2 mỗi năm, cao hơn bất kỳ nhà máy nhiệt điện than nào ở Mỹ. Động thái này gắn tham vọng phát triển trung tâm dữ liệu AI đang bùng nổ của Amazon với một trong những nguồn điện gây ô nhiễm nhất quốc gia, đặt ra thử thách cho cam kết khí hậu lâu năm của hãng.
Chuyện gì đã xảy ra
Nhà máy mang tên GW Ranch, tọa lạc tại Pecos County, Texas. Nơi đây sẽ vận hành 35 turbine khí đốt tự nhiên, tạo ra 7,65 gigawatt điện, chủ yếu phục vụ trung tâm dữ liệu mới của Amazon ở West Texas, theo The Verge. Ban đầu, nhà máy sẽ không kết nối vào lưới điện Texas. Cleanview, tổ chức theo dõi các trung tâm dữ liệu và dự án điện phục vụ chúng, phát hiện Texas đã cấp phép cho GW Ranch mức thải tối đa 33 triệu tấn CO2, vượt qua cả nhà máy nhiệt điện than lớn nhất nước Mỹ. Amazon xác nhận đã mua lại địa điểm này và sẽ mua điện từ đó. Người phát ngôn của Amazon, Margaret Callahan, nói với New York Times, được The Verge trích dẫn: "Thế giới hiện đã khác so với khi chúng tôi đồng sáng lập Cam kết Khí hậu", đồng thời khẳng định "cam kết của chúng tôi không thay đổi".
Bối cảnh
Amazon, Meta và Google đều đã chuyển sang dùng khí đốt, than đá và các nhiên liệu hóa thạch khác để đáp ứng nhu cầu điện năng tăng vọt từ các trung tâm dữ liệu AI, theo The Verge. Chính quyền Trump đã thúc đẩy nới lỏng các quy định hạn chế đối với nhà máy điện gây ô nhiễm, giúp các dự án như GW Ranch dễ dàng được xây dựng hơn. Jeff Bezos từng cam kết vào năm 2019 rằng Amazon sẽ trung hòa carbon vào năm 2040 thông qua Cam kết Khí hậu (The Climate Pledge). Bất chấp lời hứa đó, lượng khí thải của Amazon đã tăng liên tục nhiều năm qua khi hạ tầng AI mở rộng. Các nhà máy hiếm khi thải đúng mức tối đa được cấp phép, nhưng việc giấy phép quá lỏng lẻo cho thấy sự dịch chuyển trong ưu tiên giữa làn sóng bùng nổ AI.
Vì sao điều này quan trọng với bạn
Với khách hàng và người dùng AWS, điều này đồng nghĩa với năng lực điện toán lớn hơn nhưng dấu chân carbon nặng nề hơn đằng sau mỗi truy vấn AI. Với nhà đầu tư, nó đặt ra câu hỏi về mức độ nghiêm túc của các ông lớn công nghệ đối với cam kết khí hậu của chính họ khi tăng trưởng đang là ưu tiên hàng đầu. Với các nhà phát triển AR và thiết bị đeo dựa vào AI trên nền tảng đám mây, nguồn điện rẻ và nhanh ngày càng quan trọng hơn bao giờ hết, và các nhà máy điện khí như GW Ranch cho thấy các công ty sẵn sàng đi xa đến đâu để có được nguồn điện đó. Các cơ quan quản lý, nhà hoạt động môi trường và đối thủ công nghệ sẽ theo dõi liệu cách tiếp cận của Amazon có trở thành chuẩn mực chung hay sẽ vấp phải những hạn chế mới đối với nguồn cung năng lượng cho trung tâm dữ liệu.
Câu hỏi lớn hơn
Nếu nhu cầu điện năng của AI tiếp tục vượt xa nguồn cung năng lượng sạch, liệu các công ty có nên được phép xây dựng nhà máy nhiên liệu hóa thạch nằm ngoài lưới điện công cộng để đáp ứng nhu cầu đó? Cam kết Khí hậu của Amazon từng hứa hẹn trung hòa carbon vào năm 2040, nhưng lượng khí thải của hãng vẫn không ngừng tăng. Giấy phép của GW Ranch đặt ra câu hỏi lớn hơn cho toàn ngành công nghệ: liệu tăng trưởng AI nhanh chóng và các cam kết khí hậu đáng tin cậy có thể song hành, hay một trong hai luôn phải hy sinh cho cái còn lại?
Những điều cần theo dõi
Hãy theo dõi tiến độ xây dựng GW Ranch và việc liệu nhà máy này có kết nối vào lưới điện Texas hay không. Báo cáo tiến độ Cam kết Khí hậu tiếp theo của Amazon sẽ cho thấy liệu lượng khí thải năm 2026 có tiếp tục tăng hay không. Sự giám sát chặt chẽ hơn từ các cơ quan môi trường Texas và cơ quan giám sát liên bang có thể định hình các giấy phép tương lai cho những nhà máy điện phục vụ AI. Khi các thiết bị AR và đeo tay ngày càng phụ thuộc nhiều hơn vào AI trên nền tảng đám mây, dấu chân môi trường của chúng cũng sẽ nhận được sự chú ý tương tự.
