Cổ phiếu các công ty neocloud gồm CoreWeave, Nebius và IREN đồng loạt giảm mạnh trong tháng 10/2026, sau khi Gartner dự báo hơn 80% nhà cung cấp GPU cloud sẽ không thể duy trì hoạt động độc lập sau năm 2030. Ai đang nắm giữ cổ phiếu hạ tầng AI, cổ phiếu thợ đào crypto hay token compute đều cần nhìn thẳng vào câu hỏi: khoản nợ hạ tầng AI khổng lồ này sẽ được trả bằng cách nào.
Chuyện gì đã xảy ra
Ngày 14/10/2026, Gartner dự đoán áp lực chi phí cùng việc thiếu mô hình kinh doanh khác biệt sẽ buộc hơn 80% nhà cung cấp neocloud phải ngừng hoạt động độc lập trước năm 2030, theo Decrypt. Gartner cũng ước tính hơn 3.500 tỷ USD chi tiêu cho hạ tầng AI có thể bị ghi giảm giá trị (impairment) vào cuối năm 2030. Đến ngày 21/10/2026, lợi suất trái phiếu không đảm bảo của CoreWeave đã lên khoảng 15%, trong khi chi phí bảo hiểm rủi ro vỡ nợ trái phiếu của hãng này tăng 30% chỉ trong một tháng. Cổ phiếu CoreWeave giảm 29% trong tháng 10, khiến vốn hóa công ty còn khoảng 34 tỷ USD, giảm sâu so với mức đỉnh gần 90 tỷ USD hồi năm 2025. Nebius giảm 27% trong cùng kỳ dù có mức nợ ròng thấp hơn. IREN giảm 32%. Đồng sáng lập CoreWeave, ông Brannin McBee, cho biết gần như toàn bộ công suất năm 2027 của công ty đã được bán hết, với các hợp đồng kéo dài đến tận 2028.
Bối cảnh
Các công ty neocloud ra đời sau cơn sốt ChatGPT, khi nhu cầu GPU tăng vọt vượt quá khả năng đáp ứng của Amazon, Microsoft và Google. CoreWeave khởi đầu là một thợ đào Ethereum từ năm 2017, rồi chuyển phần cứng sang phục vụ AI sau khi Ethereum chấm dứt việc đào bằng GPU vào năm 2022, theo Decrypt. Các thợ đào Bitcoin cũng đi theo hướng tương tự, biến các cơ sở khai thác thành trung tâm lưu trữ hạ tầng AI. Trong hai năm tính đến tháng 7/2026, các thợ đào đã ký hợp đồng cho khoảng 7 gigawatt công suất điện qua 19 thỏa thuận trị giá hơn 135 tỷ USD với các hyperscaler, neocloud và nhà sản xuất chip, theo số liệu của Bernstein. Con số này chưa bằng một phần tư trong tổng số 30 gigawatt mà các thợ đào đã lên kế hoạch.
Vì sao điều này quan trọng với bạn
Với những ai đang nắm giữ cổ phiếu CoreWeave, Nebius hay IREN, đợt bán tháo này cho thấy các dự án xây dựng hạ tầng GPU dựa vào nợ vay có thể biến động giá trị cực nhanh. Mức khấu hao cũng rất nặng nề: CoreWeave báo cáo gần 1,4 tỷ USD chi phí khấu hao và hao mòn trong khi doanh thu quý vừa qua chỉ đạt 2,6 tỷ USD, theo báo cáo của Decrypt. Cổ đông của các thợ đào Bitcoin như TeraWulf, Cipher và Hut 8 giờ đây cũng gánh thêm rủi ro liên quan đến mảng lưu trữ AI, thông qua các hợp đồng thuê dài hạn với Google, Amazon và Anthropic. Những người quan tâm đến các token DePIN như Render, Akash hay io.net cũng nên lưu ý rằng các mạng lưới compute dựa trên token đang nhắm vào cùng nhu cầu thị trường, nhưng không mang theo rủi ro bảng cân đối kế toán tương tự. Người dùng công cụ AI cũng có thể chứng kiến thay đổi dịch vụ nếu các neocloud nhỏ bị sáp nhập hoặc đóng cửa trước năm 2030.
Câu hỏi lớn hơn
Đồng sáng lập CoreWeave khẳng định công suất năm 2027 gần như đã bán hết, với hợp đồng kéo dài đến 2028. Trong khi đó, Gartner lại cho rằng phần lớn nhà cung cấp sẽ không tồn tại độc lập sau năm 2030. Cả hai điều này đều có thể đúng cùng lúc, nếu ngành này đi theo hướng hợp nhất thay vì thu hẹp quy mô. Câu hỏi còn bỏ ngỏ là liệu nhu cầu AI có đủ mạnh và đủ lâu để các neocloud trả được khoản nợ đã vay nhằm xây dựng hạ tầng, hay những cụm GPU hôm nay sẽ trở thành tài sản mắc kẹt của ngày mai.
Những điều cần theo dõi
Hãy theo dõi báo cáo thu nhập của CoreWeave, Nebius và IREN để cập nhật số liệu khấu hao và nợ vay. Mốc thời gian năm 2030 mà Gartner đưa ra cho quá trình hợp nhất ngành neocloud sẽ là thước đo để kiểm chứng kế hoạch 30 gigawatt công suất điện của các thợ đào Bitcoin. Các hợp đồng đã ký của CoreWeave kéo dài đến năm 2028 là tín hiệu gần hơn cần quan sát. Bonuz sẽ tiếp tục theo dõi cách hạ tầng GPU và các thỏa thuận lưu trữ của thợ đào crypto giao thoa với nhu cầu compute đằng sau phần cứng AR và kính thông minh.
